NIS2 Compliance: Complete gids voor Nederlandse organisaties in 2025

De NIS2-richtlijn (Network and Information Security Directive 2) markeert een fundamentele verschuiving in hoe de Europese Unie cybersecurity benadert. Voor duizenden Nederlandse organisaties betekent dit nieuwe verplichtingen en hogere cybersecurity-standaarden.

Wat is NIS2?

NIS2 is de opvolger van de oorspronkelijke NIS-richtlijn uit 2016. De nieuwe richtlijn breidt de reikwijdte aanzienlijk uit en introduceert strengere beveiligingseisen en sancties.

Belangrijkste veranderingen

1. Uitgebreide reikwijdte: Van ~300 naar ~7000 organisaties in Nederland
2. Strengere sancties: Boetes tot €10 miljoen of 2% van de jaaromzet
3. Persoonlijke aansprakelijkheid: Bestuurders kunnen persoonlijk aansprakelijk worden gesteld
4. Security awareness training: Verplichte bewustmakingsprogramma's voor alle medewerkers

Wie valt onder NIS2?

De richtlijn onderscheidt twee categorieën:

Essentiële entiteiten

• Energie (elektriciteit, olie, gas)
• Transport (lucht, spoor, water, weg)
• Gezondheidszorg
• Financiële sector
• Drinkwater
• Digitale infrastructuur

Belangrijke entiteiten

• Postdiensten
• Afvalbeheer
• Chemische industrie
• Voedselproductie
• Digitale dienstverleners
• Onderzoeksorganisaties

Let op: Als je organisatie meer dan 50 medewerkers heeft of een jaaromzet boven de €10 miljoen, kan NIS2 van toepassing zijn.

De 10 kernmaatregelen voor NIS2-compliance

1. Risicoanalyse en beveiligingsbeleid

Voer een grondige risicobeoordeling uit die:

• Alle digitale assets in kaart brengt
• Bedreigingen en kwetsbaarheden identificeert
• Impact van potentiële incidenten analyseert
• Passende beveiligingsmaatregelen definieert

2. Incident management

Implementeer een robuust incident response plan:

• 24/7 detectie en monitoring
• Escalatieprocedures
• Communicatieprotocollen
• Recovery procedures

Meldingsplicht: Significante incidenten moeten binnen 24 uur gemeld worden aan het CSIRT (Computer Security Incident Response Team).

3. Business continuity en disaster recovery

Zorg voor:

• Regelmatige backups (3-2-1 regel)
• Getest disaster recovery plan
• Alternatieve communicatiemiddelen
• Crisis management procedures

4. Supply chain security

Beoordeel de cybersecurity van leveranciers:

• Security questionnaires
• Contractuele beveiligingseisen
• Regelmatige audits
• Incident notification clauses

5. Security awareness training (SAT)

Dit is waar AmiPhished een cruciale rol speelt:

Verplichte elementen:
- Reguliere phishing simulaties
- Interactive training modules
- Bewustzijn van social engineering
- Rapportage aan bestuur

6. Access management en authenticatie

Implementeer:

• Multi-factor authenticatie (MFA)
• Least privilege principe
• Regelmatige access reviews
• Sterke wachtwoordbeleid

7. Encryptie

Versleutel gegevens:

• In transit (TLS/SSL)
• At rest (disk encryption)
• End-to-end voor gevoelige communicatie

8. Vulnerability management

Stel een proces op voor:

• Regelmatige vulnerability scans
• Patch management
• Penetration testing
• Security audits

9. Logging en monitoring

Zorg voor:

• Centralized log management (SIEM)
• Real-time alerting
• Log retention (minimaal 6 maanden)
• Regular log analysis

10. Governance en toezicht

Het bestuur moet:

• Training volgen over cyber risks
• Regelmatig gebrieft worden
• Goedkeuring geven aan beveiligingsbeleid
• Resources toewijzen voor cybersecurity

Implementatie roadmap

Fase 1: Assessment (maand 1-2)

• Gap analyse uitvoeren
• Scope bepalen
• Budget vaststellen
• Team samenstellen

Fase 2: Planning (maand 3)

• Implementatieplan opstellen
• Prioriteiten bepalen
• Vendors selecteren
• Training plannen

Fase 3: Implementatie (maand 4-9)

• Technische maatregelen implementeren
• Processen inrichten
• Security awareness training starten
• Documentatie opstellen

Fase 4: Testing & Verbetering (maand 10-12)

• Audits uitvoeren
• Incident response testen
• Kwetsbaarheden verhelpen
• Continue verbetering borgen

Sancties bij niet-naleving

De sancties zijn aanzienlijk:

Daarnaast kunnen bestuurders:

• Persoonlijk aansprakelijk worden gesteld
• Een tijdelijk verbod krijgen op leidinggevende functies
• Strafrechtelijk vervolgd worden bij grove nalatigheid

De rol van security awareness training

Een van de meest ondergewaardeerde aspecten van NIS2 is de verplichte security awareness training. Studies tonen aan dat:

• 82% van datalekken begint met menselijke fouten
• Phishing is de #1 aanvalsvector
• Getrainde medewerkers detecteren 60% meer bedreigingen

Wat maakt effectieve SAT?

1. Regelmatig: Minimaal maandelijkse phishing simulaties
2. Relevant: Scenario's gebaseerd op echte bedreigingen
3. Meetbaar: KPI's en rapportage
4. Engaging: Gamification en interactieve content
5. Adaptief: Personalisatie op basis van prestaties

Conclusie

NIS2-compliance is geen sprint, maar een marathon. Het vereist een holistische benadering waarbij technologie, processen én mensen centraal staan.

De belangrijkste takeaways:

• Start nu met een gap analyse
• Investeer in security awareness training
• Betrek het bestuur actief
• Documenteer alles
• Maak het onderdeel van de bedrijfscultuur

Volgende stappen

1. Bepaal of NIS2 op jouw organisatie van toepassing is
2. Voer een initiële gap analyse uit
3. Start met security awareness training - Dit kan je direct implementeren
4. Creëer een roadmap met realistische mijlpalen
5. Zorg voor budget en resources

Hulp nodig bij NIS2-compliance?

AmiPhished helpt organisaties met het security awareness-onderdeel van NIS2:

• ✅ Automated phishing simulaties
• ✅ Interactive training modules
• ✅ Compliance rapportage
• ✅ NIS2-ready templates
• ✅ Dashboard voor bestuur

Plan een gratis demo en ontdek hoe we jouw NIS2-compliance kunnen versnellen.

---

Bronnen:

• Officiële NIS2-richtlijn (EU)
• Digital Trust Center - NIS2 implementatie
• ENISA - NIS2 guidance